Η Έφη ζει χρόνια στην Αθήνα. Σ’ αυτή την πόλη που αγαπά ξεκίνησε την καριέρα της ως μοντέλο, μέχρι τη στιγμή που το πτυχίο της από τη Σχολή Καλών Τεχνών την οδήγησε σε δρόμους εικαστικούς. Αυτό τον καιρό η Κύπρια καλλιτέχνις παρουσιάζει έργα της σε δυο εκθέσεις, σε Βερολίνο και Αθήνα.

Γράφει: Χριστίνα Σκορδή
Φωτό: ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΣΙΑΡΑΠΗΣ

Πώς προέκυψε η συνεργασία σου με το Νίκο Χαραλαμπίδη και την έκθεση «Το Καταφύγιο του Κένεντι» στην Reh-tranformer του Βερολίνου; Με τον Νίκο Χαραλαμπίδη γνωριστήκαμε στις πλατφόρμες καλλιτεχνών της φουάρ σύγχρονης τέχνης-ArtAthinaFair, το 2013. Η ομάδα μου Skouze3 (Έυα και Σοφία Μαραθάκη και Λιτώ Κάττου) συμμετείχε με την βίντεοεγκατάσταση και περφόρμανς «Foldingembodiments» (σε επιμέλεια της Ευαγγελίας Λεδάκη). Ο Νίκος Χαραλαμπίδης συμμετείχε με την εγκατάσταση του συμμετοχικού παγκόσμιου πρότζεκτ «White House Biennial». Η γνωριμία μας ήταν καταλυτική για τη μετέπειτα μας συνεργασία. Ο Νίκος Χαραλαμπίδης είναι γνωστό ότι δραστηριοποιείται σε παγκόσμιο επίπεδο πολλά χρόνια τώρα. Με την πρωτοβουλία του όμως να δημιουργήσει μία παγκόσμια διαδικτυακή πλατφόρμα (White House Biennial) ανοίγει ένα μεγάλο πεδίο επικοινωνίας και δημιουργίας που διαμορφώνεται, πλάθεται, εξελίσσεται σαν ένας ζωντανός οργανισμός από καλλιτέχνες διαφορετικών γενεών και εθνικοτήτων. Με τον Νίκο συνεργαστήκαμε στην έκθεση «Exercises of Democracy», στην Open Case 303 (Αθήνα) και στο διεθνές συλλογικό πρότζεκτ «The Red and White Flag Project» το οποίο παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της 4ης Μπιενάλε Θεσσαλονίκης 2013. Το ίδιο πρότζεκτ εντάχθηκε στην πρόσφατη έκθεσή μας στη Reh-tranformer του Βερολίνου. Μία πολυεπίπεδη, πολύσημη έκθεση στην οποία παρουσιάζω το βίντεο μου «Bed-line» και τη «σημαία» μου «Antivainin-expanded» (από το Flag Project). Και στα δύο αυτά έργα μου (μέσα από διαφορετικά εκφραστικά μέσα) πραγματεύομαι την απώλεια και την αντίσταση σε αυτήν. Στο «Bedline» το ιδρυματικό, «δυστοπικό» περιβάλλον δεν κατακτά αλλά κατακτάται από «σώματα» που αφυπνίζονται, αντιστέκονται, επαναστατούν. Στο «Antivainin-expanded» αποτυπώνεται η αγωνιώδης, αλλά κατασκευασμένη, γεωμετρικοποιημένη προσπάθεια του ανέστιου σύγχρονου ανθρώπου να συμφιλιωθεί και πάλι με την φύση, τον «Θεό» και τον εαυτό του.
 
   F is for Football: τι παρουσιάζεις σ' αυτή την έκθεση; Στην έκθεση «F is for Football» παρουσιάζω το έργο «Do you want to play the game…».Το έργο αυτό δημιουργήθηκε σε μία πολύ δύσκολη για μένα περίοδο (στα τέλη του 2008) όπου οι συνθήκες απαιτούσαν επαναπροσδιορισμό, επανατοποθέτηση σε πολλά επίπεδα. Σήμερα επανεξετάζοντας το ίδιο έργο και διαφοροποιώντας κάποια από τα οπτικά εννοιολογικά του εργαλεία βρίσκω ότι είναι πιο επίκαιρο από ποτέ σχολιάζοντας καυστικά την σχέση των δύο φύλων (του άνδρα ηγεμόνα/εξουσιαστή και της γυναίκας υποχείριο). Το «Do you want to play the game…» τοποθετεί και καταδικάζει την γυναίκα/παίχτη σε μια επαναλαμβανόμενη κίνηση γύρω από τον άξονά της. Η γυναίκα-παίχτης εγκλωβισμένη σε ένα κέλυφος-στολή γίνεται αντικείμενο ευχαρίστησης-διασκέδασης (είναι υποχρεωμένη να κοιτάει μόνο το κοινό) σε ένα ανδρικό παιχνίδι του οποίου το αποτέλεσμα δεν έχει καμία αξία. Το παιχνίδι για χάριν του παιχνιδιού.
 
   Ποια τα ερεθίσματά σου ως καλλιτέχνης; Αντλώ συνήθως εικόνες, σκέψεις, ανησυχίες, προβληματισμούς από το προσωπικό βίωμα το οποίο όμως μεταμορφώνω μέσα από ένα πολύπλοκο και πολυδιάστατο πλέγμα επεξεργασίας σε οικουμενικό αφήγημα. Χρησιμοποιώ γλυπτά, σχέδια και βίντεο για να αρθρώσω έναν λόγο ευαίσθητο, ποιητικό αλλά ταυτόχρονα και κοινωνικοπολιτικά αιχμηρό, καυστικό. Με αναφορές από την τέχνη (τον κλασικισμό, τον αρχαίο πολιτισμό, μέχρι τον μινιμαλισμό και τον μετα-μινιμαλισμό) και τη ζωή, προσκαλώ τον θεατή σε μια πνευματική και συναισθηματική κατάσταση της σιωπηρής συμμετοχής. Στρεβλώνοντας τις τυπικές ιδιότητες των καθημερινών αντικειμένων και ανακαλύπτοντας την ανθρώπινη φιγούρα, προσπαθώ να θίξω τις περίπλοκες σχέσεις μεταξύ του εαυτού με το «άλλο», σε ό, τι αφορά στα θέματα του διαπολιτισμικού διαλόγου και της ταυτότητας, θεσμοθέτησης, δύναμης και πειθαρχίας, του τραύματος και πολιτικής των φύλων.
 
   Πόσο εύκολο είναι να κινείται ένας εικαστικός στο διεθνές τοπίο; Δυστυχώς η θέση (το based in) και η καταγωγή του καλλιτέχνη αποτελούν μαρκετίστικα, μιντιακά εργαλεία τα οποία χρησιμοποιούνται για να αυξήσουν την δημοτικότητά, άρα την ζήτηση και κατ' επέκταση τις «χρηματιστηριακές» μετοχές του κάθε καλλιτέχνη σε διεθνές επίπεδο. Για αυτό τον λόγο είναι επιτακτική η ανάγκη για συλλογική προσπάθεια διαφύλαξης της ελευθερίας και διακίνησης του εικαστικού έργου στον παγκόσμιο ιστό, από τους ίδιους τους καλλιτέχνες.
 
   Σ' ενδιαφέρουν οι παγκόσμιες τάσεις στο χώρο των εικαστικών ή υπηρετείς μια δική σου ανεπηρέαστη ταυτότητα; Η τέχνη στοχοπροσηλωμένη στο χρήμα δημιουργεί τερατολαγνείες-τερατοπλασίες (γκλόσι περιοδικά, τσιχλωτά κουκλάκια, φανταζί σκαφάκια και φουσκωτά γιγαντογλυπτά με φουσκωμένες υπογραφές). Ο καλλιτέχνης έχει ιερό ρόλο. Να υπηρετεί την ίδια την τέχνη, να δημιουργεί ένα άνοιγμα, έναν τόπο όπου ο άνθρωπος μπορεί να αναπτυχθεί συναισθηματικά και πνευματικά.

   Η Αθήνα είναι πηγή έμπνευσης; Έχει κάποια ιδιαιτερότητα ως πόλη; Η Αθήνα κινητοποιεί συνεχώς τις σκουριασμένες λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού… Είναι μια πόλη ζωντανή, ένα καζάνι που κοχλάζει και πολλές φορές το ξεχείλισμα της σε φέρνει αντιμέτωπο με την ευθύνη που έχεις απέναντί της ως πολίτης, παιδί, καλλιτέχνης.
 
   Δεν θα μπορούσα να μη ρωτήσω για τη μόδα. Αλήθεια, υπάρχει κάποιο κοινό με τη τέχνη; Από τον Γουόρχολ μέχρι τον Ντάμιεν Χερστ, τον Τζεφ Κουνς, τον Τακάσι Μουρακάμι, την Βανέσσα Μπικρόφτ και τόσους άλλους… Υβριδικές καλλιτεχνικές πρακτικές που υπογραμμίζουν μετα-Μcluhan ότι δεν είναι το μέσον το μήνυμα.
 
   Πόσο δυσκόλεψε τη δουλειά σου αυτή η αλλαγή στο χώρο, από μοντέλο σε εικαστικό; Χρειάστηκε να δώσεις εξηγήσεις γι' αυτό; Κάθε αλλαγή και πρόκληση, κάθε αλλαγή και άνοιξη θα έλεγα. Απλά χρειάστηκε να δουλέψω σκληρά, συγκεντρωμένα, με συνέπεια, επιμονή και υπομονή για να ανακαλύψω και να αποκαλύψω στον εαυτό μου (και στους άλλους) έναν καινούργιο κόσμο, τον κόσμο της πραγματικής δημιουργίας.